Kalkulator, wydanie z listopada 2026

Kalkulator okresu wypowiedzenia i daty rozpoczęcia pracy w Niemczech: koniec kwartału, okres próbny, zwolnienie z pracy i zakaz konkurencji

W niemieckich umowach specjalistów i menedżerów okres wypowiedzenia często kończy się z końcem kwartału, a do tego dochodzi czasem zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (Freistellung) i zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia. Wtedy pytanie „kiedy może Pan lub Pani zacząć?” jest trudniejsze, niż się wydaje. Ten kalkulator ustala ostatni dzień zatrudnienia, najpóźniejszy dzień doręczenia wypowiedzenia, najwcześniejszą realną datę startu w nowej pracy, a przy zakazie konkurencji także minimalne odszkodowanie karencyjne (Karenzentschädigung) i dzień, od którego wolno Ci przejść do konkurenta.

Sprawdzone 14 listopada 2026 z tekstami ustaw i orzeczeniami podanymi niżej. Opracował Andreas Schulz, MoreThanCareer.de: 17 lat w rekrutacji, w tym 14 w środowisku farmaceutycznym i CRO w Bayer, ICON i Syneos Health. Jestem rekruterem i coachem kariery, nie prawnikiem. Traktuj więc wynik jako dobrze uzasadnione oszacowanie, a wszystko, co zamierzasz podpisać lub wysłać, daj do sprawdzenia specjaliście od niemieckiego prawa pracy.

Twoja sytuacja

Kto wypowiada umowę? Ja (wypowiedzenie przez pracownika) Pracodawca

Dzień doręczenia wypowiedzenia drugiej stronie

Data rozpoczęcia zatrudnienia

Uzgodniony okres próbny Bez okresu próbnego 1 miesiąc 2 miesiące 3 miesiące 4 miesiące 5 miesięcy 6 miesięcy

Wypowiedzenie w okresie próbnym Dwa tygodnie (§ 622 ust. 3 BGB) Okres z umowy obowiązuje od pierwszego dnia

Okres wypowiedzenia w umowie Umowa określa własny okres Brak zapisu, obowiązują okresy ustawowe

Okres wypowiedzenia z umowy miesiącetygodnie

Termin końcowy na koniec kwartału na koniec miesiąca na 15. dzień lub koniec miesiąca na 30 czerwca lub 31 grudnia na koniec roku na dowolny dzień

Według umowy wydłużone ustawowe okresy pracodawcy obowiązują także przy moim wypowiedzeniu

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia

Zwolnienie od dnia (puste pole oznacza dzień doręczenia)

Zaległy urlop w dniach

Zwolnienie jest nieodwołalne i wyraźnie zalicza urlop

Zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia (nachvertragliches Wettbewerbsverbot)

Długość zakazu w miesiącach

Stałe roczne wynagrodzenie brutto (€)

Średnia roczna premia z ostatnich trzech lat (€)

Roczna wartość świadczeń rzeczowych, np. samochodu służbowego (€)

Odszkodowanie z umowy (% powyższych świadczeń)

Spodziewany roczny dochód w czasie zakazu (€)

Pisemne zrzeczenie się zakazu przez pracodawcę z dnia (opcjonalnie)

Zakaz zmusza mnie do przeprowadzki

Wszystko jest liczone w Twojej przeglądarce. Wpisane dane nigdzie nie są wysyłane ani zapisywane, a kalkulator nie ustawia w tym celu żadnego pliku cookie.

Najpóźniejsze dni doręczenia dla typowych okresów wypowiedzenia w 2027 roku

Liczy się dzień, w którym wypowiedzenie dotrze do drugiej strony. Samo wysłanie na czas nie wystarcza. Tabela pokazuje, do kiedy wypowiedzenie musi zostać doręczone, aby umowa skończyła się w dniu podanym nad kolumną.

Obliczone według §§ 187 i 188 BGB: dnia doręczenia się nie wlicza, a okres liczony w miesiącach kończy się w dniu o tej samej liczbie albo w ostatnim dniu krótszego miesiąca. Trzymiesięczne wypowiedzenie doręczone 1 października 2026 kończy więc umowę dopiero 31 marca 2027. Aby odejść 31 grudnia 2026, trzeba było je doręczyć do 30 września.

Jak liczy kalkulator

Punktem wyjścia jest doręczenie wypowiedzenia (Zugang). Pismo wręczone osobiście jest doręczone w dniu wręczenia. List w skrzynce pocztowej jest doręczony w dniu, w którym zwykle można oczekiwać jej opróżnienia, więc list wrzucony w niedzielę z reguły uważa się za doręczony w poniedziałek. Wypowiedzenie musi mieć formę pisemną z własnoręcznym podpisem. E-mail, skan ani zdjęcie w komunikatorze nie wystarczą, bo § 623 BGB wyklucza formę elektroniczną.

Sam okres biegnie od następnego dnia. Okres w tygodniach kończy się w tym samym dniu tygodnia, okres w miesiącach w dniu o tej samej liczbie. Potem kalkulator przechodzi do pierwszego dopuszczalnego terminu końcowego: 15. lub ostatniego dnia miesiąca przy okresie ustawowym, końca kwartału, półrocza albo roku, jeśli tak stanowi umowa. Koniec może przypaść w sobotę, niedzielę lub święto. § 193 BGB, który zwykle przesuwa termin na następny dzień roboczy, nie dotyczy okresów wypowiedzenia. Tak orzekł Federalny Sąd Pracy (BAG) 5 marca 1970 (BAGE 22, 304), a Federalny Trybunał Sprawiedliwości (BGH) potwierdził to 17 lutego 2005 (III ZR 172/04).

Dla startu w nowej pracy kalkulator pokazuje dzień po zakończeniu umowy i pierwszy dzień roboczy po nim. Pomija weekendy i dziewięć świąt obowiązujących w całych Niemczech. Święta regionalne, takie jak Boże Ciało czy Dzień Reformacji, nie są uwzględnione.

Okresy wypowiedzenia według § 622 BGB

Bez zapisu w umowie obie strony mogą wypowiedzieć umowę z czterotygodniowym okresem na 15. dzień lub koniec miesiąca kalendarzowego (§ 622 ust. 1 BGB). Gdy wypowiada pracodawca, okres wydłuża się wraz ze stażem (§ 622 ust. 2 BGB) i kończy się z końcem miesiąca:

Lata pracy przed 25. urodzinami liczą się w całości. Dawne zdanie w § 622 ust. 2 BGB, które je wyłączało, narusza unijny zakaz dyskryminacji ze względu na wiek i nie jest stosowane od wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie Kücükdeveci (C-555/07) z 19 stycznia 2010.

Dłuższe okresy z tabeli wiążą tylko pracodawcę, chyba że umowa rozciąga je na pracownika. W wielu umowach kadry kierowniczej jest właśnie taki zapis, na przykład „wydłużone ustawowe okresy wypowiedzenia obowiązują także przy wypowiedzeniu przez pracownika”. Zaznacz wtedy odpowiednie pole. Kalkulator porówna oba okresy i przyjmie ten, który kończy się później. Umowa może okresy wydłużyć. Podstawowe cztery tygodnie może skrócić tylko w wąskich przypadkach, na przykład w małych firmach zatrudniających do 20 osób (§ 622 ust. 5 BGB), a okres pracownika nie może być dłuższy niż okres pracodawcy (§ 622 ust. 6 BGB). Układy zbiorowe (Tarifverträge) mogą ustalać własne okresy (§ 622 ust. 4 BGB), których kalkulator nie zna.

Okres próbny

W uzgodnionym okresie próbnym trwającym najwyżej sześć miesięcy obie strony mogą wypowiedzieć umowę z dwutygodniowym okresem na dowolny dzień (§ 622 ust. 3 BGB). Wypowiedzenie musi zostać doręczone najpóźniej w ostatnim dniu okresu próbnego, a dwa tygodnie mogą biec dalej. Okres próbny, który zaczyna się 1 marca 2026, kończy się 31 sierpnia 2026. Wypowiedzenie doręczone tego dnia kończy umowę 14 września 2026, a doręczone 1 września podlega już zwykłym zasadom.

Tu warto dokładnie przeczytać umowę. Jeśli gotowy wzór umowy podaje okres próbny w jednym punkcie, a dłuższy okres wypowiedzenia w innym i nie zastrzega, że dłuższy okres obowiązuje dopiero po okresie próbnym, stosuje się go od pierwszego dnia (BAG, 23 marca 2017, 6 AZR 705/15). Wybierz wtedy „Okres z umowy obowiązuje od pierwszego dnia”.

Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (Freistellung)

Zwolnienie nie skraca okresu wypowiedzenia. Do ostatniego dnia stosunek pracy trwa, wynagrodzenie jest wypłacane, a przez cały ten czas nie wolno pracować dla konkurencji. W przypadku pracowników handlowych zakaz ten wynika z § 60 HGB, w pozostałych przypadkach z ogólnego obowiązku lojalności. Rozpoczęcie nowej pracy przed końcem umowy wymaga zgody dotychczasowego pracodawcy, zwykle w formie umowy rozwiązującej (Aufhebungsvertrag), która przyspiesza datę zakończenia.

Urlop zostaje wykorzystany w czasie zwolnienia tylko wtedy, gdy zwolnienie jest nieodwołalne i płatne (BAG, 10 lutego 2015, 9 AZR 455/13), a oświadczenie powinno też wskazywać, że urlop jest zaliczany. Urlop, którego nie da się udzielić do końca umowy, trzeba wypłacić w formie ekwiwalentu (§ 7 ust. 4 BUrlG). Jeśli pracodawca jednostronnie zwalnia Cię z pracy w okresie wypowiedzenia, nie musisz przed końcem umowy podejmować nowej pracy tylko po to, by zmniejszyć jego zobowiązania (BAG, 12 lutego 2025, 5 AZR 127/24).

Zakaz konkurencji po ustaniu zatrudnienia i odszkodowanie karencyjne

Zakaz konkurencji na czas po zakończeniu zatrudnienia regulują §§ 74 do 75f HGB, które na mocy § 110 GewO stosuje się do wszystkich pracowników. Na wyliczenia wpływają te zasady:

• Zakaz musi być uzgodniony na piśmie, a pracodawca musi wręczyć pracownikowi podpisany dokument (§ 74 ust. 1 HGB).
• Wiąże tylko wtedy, gdy pracodawca zobowiąże się na cały czas jego trwania do odszkodowania wynoszącego za każdy rok zakazu co najmniej połowę ostatnio pobieranych świadczeń umownych (§ 74 ust. 2 HGB). Premie i inne zmienne składniki liczy się według średniej z ostatnich trzech lat (§ 74b ust. 2 HGB). Kalkulator sumuje stałe wynagrodzenie, średnią premię i świadczenia rzeczowe, takie jak samochód służbowy.
• Zakaz może obowiązywać najwyżej dwa lata od końca zatrudnienia (§ 74a ust. 1 HGB).
• Odszkodowanie jest płatne na koniec każdego miesiąca (§ 74b ust. 1 HGB).
• Dochód z nowej pracy zalicza się tylko w takiej części, w jakiej odszkodowanie i nowy dochód razem przekraczają 110% dotychczasowych świadczeń umownych, a 125%, jeśli zakaz wymusza przeprowadzkę (§ 74c HGB).
• Przed końcem zatrudnienia pracodawca może na piśmie zrzec się zakazu. Zakaz przestaje Cię wtedy od razu obowiązywać, a pracodawca nadal płaci odszkodowanie do upływu roku od złożenia oświadczenia (§ 75a HGB).

Zakaz konkurencji bez żadnego przyrzeczonego odszkodowania jest nieważny i nie ratuje go nawet klauzula salwatoryjna (BAG, 22 marca 2017, 10 AZR 448/15). Zakaz z odszkodowaniem poniżej 50% Cię nie wiąże. Z reguły możesz wtedy wybrać, czy go przestrzegasz i żądasz uzgodnionej kwoty, czy go pomijasz. Ten wybór ma konsekwencje, więc przed decyzją skonsultuj się z prawnikiem.

Dla Hiring Managerów: jak zaplanować realną datę startu

Na wczesnym etapie procesu poproś o dokładne brzmienie zapisu o okresie wypowiedzenia oraz ewentualnego zakazu konkurencji. Przy trzech miesiącach na koniec kwartału kandydatka, która podpisze umowę w połowie stycznia, zacznie 1 lipca. Sześć miesięcy na koniec kwartału może dodać kolejny kwartał. Gdy termin jest pilny, realne możliwości to umowa rozwiązująca z dotychczasowym pracodawcą albo zrzeczenie się zakazu konkurencji. Obie zależą od dotychczasowego pracodawcy, więc traktuj je jako opcję, o którą można poprosić, i trzymaj w planie datę wynikającą z umowy.

Jeśli ktoś przechodzi do bezpośredniego konkurenta, najwcześniejszym możliwym terminem może być dzień po zakończeniu zakazu konkurencji. Po zaznaczeniu pola zakazu kalkulator pokaże obie daty.

W Austrii i Szwajcarii obowiązują inne zasady

Kalkulator stosuje prawo niemieckie. W Austrii pracodawca wypowiada umowę pracownikom umysłowym z sześciotygodniowym okresem w pierwszych dwóch latach pracy, z dwumiesięcznym od trzeciego roku, trzymiesięcznym od szóstego, czteromiesięcznym od 16. i pięciomiesięcznym od 26. roku, na koniec kwartału, chyba że umowa dopuszcza 15. dzień lub koniec miesiąca. Pracownik wypowiada z miesięcznym okresem na koniec miesiąca, który umowa może wydłużyć do sześciu miesięcy (zestawienie WKO). Zakaz konkurencji w Austrii trwa najwyżej rok i obowiązuje tylko powyżej progu miesięcznego wynagrodzenia, który zmienia się co roku (§ 36 AngG).

W Szwajcarii ustawowy okres wynosi siedem dni w okresie próbnym, potem miesiąc w pierwszym roku pracy, dwa miesiące od drugiego do dziewiątego roku i trzy miesiące później, w każdym przypadku na koniec miesiąca (art. 335b i 335c OR, SECO). Odszkodowanie nie jest warunkiem ważności szwajcarskiego zakazu konkurencji, który w zwykłych okolicznościach może trwać do trzech lat (art. 340a OR).

Czego kalkulator nie wie

• Układów zbiorowych, porozumień zakładowych i szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem, na przykład w ciąży, w czasie urlopu rodzicielskiego (Elternzeit) lub przy znacznym stopniu niepełnosprawności.
• Wypowiedzeń bez zachowania okresu (§ 626 BGB) i umów na czas określony.
• Niejasnych lub nieważnych zapisów umowy. Kalkulator przyjmuje Twoje dane tak, jak je wpiszesz.
• Świąt regionalnych oraz tego, czy list naprawdę dotarł w dniu, który zakładasz.

Źródła

Ustawy, teksty jednolite na gesetze-im-internet.de: § 622 BGB; § 623 BGB; § 187 BGB; § 188 BGB; § 7 BUrlG; § 60 HGB; § 74 HGB; § 74a HGB; § 74b HGB; § 74c HGB; § 75a HGB; § 110 GewO.

Orzecznictwo: BAG, 23 marca 2017, 6 AZR 705/15; BAG, 22 marca 2017, 10 AZR 448/15; BAG, 10 lutego 2015, 9 AZR 455/13; komunikat prasowy BAG do 5 AZR 127/24 z 12 lutego 2025; TSUE, 19 stycznia 2010, C-555/07, Kücükdeveci; BAG, 5 marca 1970, BAGE 22, 304, oraz BGH, 17 lutego 2005, III ZR 172/04, w sprawie § 193 BGB.

Austria i Szwajcaria: WKO, Kündigungsfristen; SECO, FAQ Kündigung; szwajcarski kodeks zobowiązań na Fedlex.

Osadź tabelę terminów

Możesz wykorzystać tabelę terminów na 2027 rok na własnej stronie na licencji CC BY 4.0. Skopiuj poniższy kod. Nie zawiera skryptów i zachowuje link do źródła.

Historia zmian

• 14 listopada 2026: pierwsze wydanie, sprawdzone z tekstami ustaw i orzeczeniami wymienionymi wyżej.

Najczęściej zadawane pytania

Do kiedy musi dotrzeć moje wypowiedzenie, jeśli chcę odejść z końcem kwartału?

Przy trzech miesiącach na koniec kwartału wypowiedzenie musi dotrzeć do 31 grudnia 2026, aby odejść 31 marca 2027, a dla kolejnych końców kwartału do 31 marca, 30 czerwca lub 30 września 2027. Przy sześciu tygodniach na koniec kwartału najpóźniejsze dni doręczenia w 2027 roku to 17 lutego, 19 maja, 19 sierpnia i 19 listopada.

Czy zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy skraca okres wypowiedzenia?

Nie. W czasie zwolnienia stosunek pracy trwa do ostatniego dnia okresu wypowiedzenia, wynagrodzenie jest wypłacane i w tym czasie nie wolno pracować dla konkurencji. Wcześniejszy start u nowego pracodawcy wymaga zgody dotychczasowego, zwykle w umowie rozwiązującej, która przyspiesza datę zakończenia.

Ile musi wynosić odszkodowanie karencyjne przy zakazie konkurencji?

Co najmniej połowę ostatnio pobieranych świadczeń umownych za każdy rok zakazu, wypłacaną co miesiąc (§ 74 ust. 2 i § 74b HGB). Zmienne składniki wynagrodzenia liczy się według średniej z ostatnich trzech lat. Dochód z nowej pracy zalicza się tylko w części, w której odszkodowanie i nowy dochód razem przekraczają 110% dotychczasowych świadczeń, a 125% przy wymuszonej przeprowadzce (§ 74c HGB).

Czy pracodawca może uniknąć płacenia odszkodowania?

Tylko przez pisemne zrzeczenie się zakazu przed końcem zatrudnienia. Możesz wtedy od razu pracować dla konkurencji, a pracodawca nadal płaci odszkodowanie do upływu roku od zrzeczenia (§ 75a HGB). Zakaz konkurencji bez żadnego przyrzeczonego odszkodowania jest nieważny od początku (BAG, 22 marca 2017, 10 AZR 448/15).

Ta strona zawiera ogólne informacje o niemieckim prawie pracy według stanu na 14 listopada 2026 i nie jest poradą prawną w indywidualnej sprawie. MoreThanCareer.de nie świadczy usług prawnych.